General aviation i obsługa terminala VIP

Na każdym większym lotnisku obok ruchu pasażerskiego linii regularnych funkcjonuje odrębny świat: lotnictwo ogólne, czyli loty prywatne, biznesowe i czarterowe wykonywane poza harmonogramem przewoźników. Ten segment wymaga innej organizacji pracy niż obsługa pasażerów linii regularnych, dlatego na Okęciu zadania przejął dedykowany dział Warsaw Airport Services, działający w osobnym obiekcie zlokalizowanym przy ul. 17-go Stycznia 47.

Warsaw Airport Services Sp. z o.o. powstała 31 stycznia 2000 r., a jej właścicielem jest Przedsiębiorstwo Państwowe „Porty Lotnicze". W zakresie usług handlingowych partnerem strategicznym została SAS, która przekazała know-how, pomogła w przeprowadzaniu szkoleń i wspierała spółkę podczas pierwszego roku działalności operacyjnej, rozpoczętej 1 maja 2001 r. Wśród kolejnych kroków rozwoju znalazło się uruchomienie obsługi samolotów prywatnych w VIP Aviation Terminal w Warszawie 1 sierpnia 2005 r. Z tej perspektywy warto prześledzić, jak wygląda kompleksowa obsługa lotnictwa ogólnego po polsku, od pracy na płycie po formalności i catering.

Osobny terminal, osobny rytm pracy

Podstawą obsługi lotnictwa ogólnego jest oddzielenie jej od ruchu w głównym terminalu pasażerskim. VIP Aviation Terminal działa jako samodzielny punkt odprawy, w którym pasażer podróżujący prywatnym lub biznesowym odrzutowcem przechodzi kontrolę i formalności graniczne w kilkanaście minut od przyjazdu na lotnisko. Dla załóg i pasażerów przygotowano także pomieszczenia do odpoczynku oraz dostęp do urządzeń biurowych.

Ten model obsługi różni się od pracy w portach obsługujących ruch regularny przede wszystkim elastycznością. Samolot nie działa według rozkładu opublikowanego miesiące wcześniej, lecz według zgłoszeń operatorów, które potrafią zmieniać się z dnia na dzień. Dział General Aviation musi więc łączyć dyspozycyjność z przestrzeganiem tych samych standardów bezpieczeństwa, które obowiązują przy obsłudze dużych maszyn pasażerskich.

Odprawa express i formalności lotnicze

Rdzeniem usług oferowanych w terminalu jest obsługa pasażerów, załogi i bagaży, prowadzona w formule bliskiej odprawie express. U pracowników działu spoczywa również pomoc w załatwianiu formalności związanych z lądowaniem, parkowaniem i odlotem samolotu. To obszar mniej widoczny dla podróżnych, ale decydujący o tym, czy maszyna może wystartować zgodnie z planem załogi.

Procedury celne i paszportowe dla ruchu prywatnego wymagają koordynacji między operatorem, załogą i służbami kontrolnymi na lotnisku. Doświadczenie zdobyte przez WAS w tym segmencie od 2005 r. pokazuje, że w lotnictwie ogólnym przewaga konkurencyjna buduje się na punktualności i elastyczności, czyli dokładnie na tych wartościach, które spółka deklaruje w swojej misji jako fundament świadczenia bezpiecznych i kompleksowych usług handlingowych.

Koordynacja operacji i sloty

Druga filar obsługi stanowi koordynacja operacji. Samolot lotnictwa ogólnego musi wpisać się w ruch na jednym z najbardziej obciążonych portów w regionie, co oznacza uzgodnienie okien czasowych na start i lądowanie oraz miejsca postoju na płycie. Dział General Aviation współpracuje tu z pozostałymi komórkami spółki, w tym z zespołami odpowiadającymi za obsługę rampową, której mechanizmy opisuje osobny tekst na temat sprzętu naziemnego.

W praktyce oznacza to stały przepływ informacji: zgłoszenie operatora, potwierdzenie slotu, przydział stanowiska, zamówienie usług dodatkowych i dopilnowanie, by wszystkie elementy układły się w całość przed odlotem. Równolegle spółka prowadzi Punkt Pobierania Opłat Lotniskowych i Handlingowych, zlokalizowany w Terminalu 1 w strefie tranzytowej, czynny całodobowo przez siedem dni w tygodniu. Personel punktu pobiera opłaty od operatorów lotniczych, którzy nie posiadają umów handlowych z PPL, naliczając je zgodnie z AIP Polska w systemie ZISZP Oracle: za lądowanie, postój, hałas, pasażerów odlatujących oraz usługi handlingowe. Płatności przyjmowane są w gotówce lub kartami.

Obsługa samolotu w trakcie postoju

Trzeci obszar to praca przy samej maszynie. Pełna obsługa samolotu podczas postoju obejmuje między innymi zasilanie od agregatu GPU, serwis wody i toalet oraz odladzanie. To zadania wymagające przeszkolonych zespołów i odpowiedniego sprzętu, tym bardziej że w lotnictwie ogólnym obsługiwane są różne typy konstrukcji, od małych samolotów turbowałowych po dalekodystansowe maszyny biznesowe.

• zasilanie pokładowe podczas postoju (GPU),
• serwis wody pitnej i toalet,
• odladzanie przed odlotem w warunkach zimowych,
• organizacja transportu dla pasażerów i załogi na lotnisku i poza nim,
• dostarczanie cateringu na pokład,
• pomoc w rezerwacji hotelu.

Zakres usług wykracza więc poza samo lotnisko. Załoga kończąca dzień w Warszawie może liczyć na transport do hotelu i jego rezerwację, a pasażerowie na organizację jazdy do celu na miejscu. To podejście typowe dla lotnictwa ogólnego na świecie, gdzie general aviation obejmuje cały przekrój lotów prywatnych i biznesowych poza przewoźnikami regularnymi.

Kontakt i szerszy kontekst działalności WAS

Dział Obsługi General Aviation udostępnia bezpośrednie kanały kontaktu: adres e-mail ga@was-handling.pl, łączność VHF na częstotliwości 131,4 MHz oraz adres SITA WAWGAXH. Taka dostępność dyspozytorska odpowiada specyfice segmentu, w którym decyzje o lotach zapadają często w krótkim czasie.

Obsługa VIP Aviation Terminal wpisała się w szerszy rozwój spółki, która od 1 kwietnia 2006 r. przejęła obsługę punktów informacji lotniskowej w warszawskich terminalach, od 18 lipca 2006 r. prowadzi call center, a od 15 grudnia 2006 r. odpowiada za informację lotniskową i call center w Krakowie. Od 1 czerwca 2007 r. WAS świadczy usługi handlingowe także w Rzeszowie, a od marca 2008 r. prowadzi Biuro Biletowe oraz Punkt Pobierania Opłat Lotniskowych i Handlingowych. Pełna linia czasu spółki pokazuje, że terminal VIP z 2005 r. był jednym z pierwszych kroków w budowie portfolio usług wykraczających poza klasyczny handling pasażerski.