Lotniska, na których toczy się ta historia

Działalność Warsaw Airport Services rozciągała się na trzy polskie porty lotnicze: warszawskie Okęcie, krakowskie Balice oraz rzeszowskie Jasionkę. Każde z tych miejsc miało inną historię, inną skalę ruchu i inną rolę w sieci transportowej kraju. Wspólnym mianownikiem było to, że w każdym z nich spółka należąca do Przedsiębiorstwa Państwowego „Porty Lotnicze" rozszerzała zakres świadczonych usług, budując pozycję na rynku obsługi naziemnej.

Historia spółki, założonej 31 stycznia 2000 roku, jest ściśle spleciona z ewolucją tych trzech portów. Dlatego warto przyjrzeć się kontekstowi, w jakim toczyła się jej operacyjna codzienność. Więcej o samej spółce można znaleźć w materiale o linii czasu Warsaw Airport Services.

Warszawa-Okęcie: port macierzysty

Lotnisko Okęcie, przemianowane w 2010 roku na Lotnisko im. Fryderyka Chopina, było głównym ośrodkiem działalności WAS od początku jej istnienia. Port, położony w granicach Warszawy, od dziesięcioleci pełnił funkcję najważniejszej bramy lotniczej Polski. To właśnie tutaj, 1 maja 2001 roku, rozpoczęła się działalność operacyjna spółki, której celem było m.in. stworzenie konkurencyjności i podniesienie jakości świadczonych usług na lotnisku, na którym stale rośnie ruch pasażerski, a także dostosowanie prawa polskiego do wymagań unijnych.

Partnerem strategicznym spółki w zakresie usług handlingowych został SAS, który przekazał know-how, pomógł w przeprowadzaniu szkoleń i wspierał WAS przez pierwszy rok działalności operacyjnej. Okęcie było więc miejscem, w którym spółka uczyła się fachu u jednego z doświadczonych przewoźników skandynawskich.

Z biegiem lat zakres usług w stolicy systematycznie rósł. Od 1 sierpnia 2005 roku WAS obsługiwała samoloty prywatne w VIP AVIATION TERMINAL, od 1 kwietnia 2006 roku punkty informacji lotniskowej w terminalach portu, a od 18 lipca 2006 roku stworzyła i prowadziła call center. Od marca 2008 roku doszły jeszcze biuro biletowe oraz punkt pobierania opłat lotniskowych i handlingowych. Port warszawski był zatem poligonem, na którym spółka testowała i rozwijała praktycznie wszystkie rodzaje usług - od obsługi rampowej po informację lotniskową i call center. Szerszy kontekst tego portu opisuje materiał o Okęciu i jego transformacji w Lotnisko Chopina.

Kraków-Balice: pierwszy port regionalny w portfolio

Kolejnym krokiem spółki był Kraków. Port lotniczy Kraków-Balice, drugi co do wielkości port pasażerski w Polsce, położony w miejscowości Balice na zachód od Krakowa, obsługuje ruch pasażerski Małopolski, jednego z najchętniej odwiedzanych regionów kraju przez turystów. Znaczenie portu rosło wraz z rozwojem tanich przewoźników i ruchu czarterowego, co czyniło go naturalnym kandydatem do rozszerzenia działalności WAS poza stolicę.

Spółka nie wkroczyła tam jednak od razu z pełnym zakresem handlingowym. Pierwszym obszarem działalności w Krakowie była obsługa informacji lotniskowej i call center, którą WAS podjęła od 15 grudnia 2006 roku. Był to ten sam profil usług, który spółka prowadziła wcześniej w Warszawie - najpierw od kwietnia 2006 roku punkty informacyjne, a od lipca tego samego roku call center. Rozszerzenie tych kompetencji na Balice pokazywało, że WAS traktowała usługi informacyjne i telefoniczną obsługę pasażerów jako samodzielną, rozwijaną linię biznesową, a nie wyłącznie dodatek do obsługi naziemnej. Szczegóły tego etapu opisuje tekst o Krakowie-Balicach i roli WAS w tym porcie.

Rzeszów-Jasionka: pełny handling na wschodzie

Trzecim portem w historii spółki stał się Rzeszów-Jasionka, położony około dziesięciu kilometrów na północ od Rzeszowa. Port w Jasionce, administrowany przez spółkę Rzeszów-Jasionka Airport, obsługuje przede wszystkim podróżnych z Podkarpacia - regionu o silnych tradycjach lotniczych, związanych z przemysłem lotniczym skupionym wokół rzeszowskich zakładów produkcyjnych. Wyprowadzanie ruchu pasażerskiego z Door do zachodniej Europy sprawiło, że podkarpacki port systematycznie zwiększał znaczenie w sieci połączeń regionalnych.

W przeciwieństwie do Krakowa, gdzie WAS zaczynała od usług informacyjnych, w Rzeszowie spółka od 1 czerwca 2007 roku podjęła pełną obsługę handlingową. Był to istotny krok: oznaczał przeniesienie kompetencji wypracowanych na Okęciu - z know-how przekazanym przez SAS - do mniejszego portu regionalnego. Dla Jasionki obecność drugiego podmiotu obsługującego linie lotnicze oznaczała element konkurencji na lokalnym rynku usług naziemnych. O tym etapie opowiada materiał o Rzeszowie-Jasionce i starcie handlingu WAS.

Trzy porty, jedna logika rozwoju

Obraz, który wyłania się z chronologii działalności spółki, nie jest przypadkowy. Najpierw Warszawa i grunt pod pełną obsługę naziemną wraz z partnerem strategicznym. Następnie usługi o niższej barierze wejścia - informacja lotniskowa i call center - najpierw w porcie macierzystym, potem w Krakowie. Na końcu pełny handling w trzecim porcie, w Rzeszowie. Rozszerzanie działalności szło więc od kompetencji operacyjnych, które spółka opanowała najlepiej, ku kolejnym lokalizacjom, w każdej z nich dopasowując zakres usług do specyfiki i skali portu.

Warto też pamiętać, że lata 2006-2007, w których padały decyzje o ekspansji do Krakowa i Rzeszowa, były okresem istotnych zmian regulacyjnych w polskim lotnictwie. Rok 2006 przyniósł zmiany, które odcisnęły piętno na funkcjonowaniu portów i podmiotów obsługujących - o czym szerzej w tekście o roku 2006, który zmienił lotniska oraz o tym, jak deregulowany był polski rynek handlingu.

Trzy porty, w których działała WAS, różniły się niemal wszystkim: skalą, położeniem, profilami pasażerów i historią. Łączyło je jedno - w każdym z nich spółka starała się realizować swoją misję, czyli świadczenie bezpiecznych i kompleksowych usług handlingowych o wysokim standardzie jakości, przy założeniu pozostania liderem w zakresie operacyjnej doskonałości świadczonych usług. Podstawowe informacje o rodzajach portów lotniczych można znaleźć w materiale encyklopedycznym o portach lotniczych.